సామెతలు - అ
సామెతలు - అ
[మార్చు]ఈ పేజీలో "అ" అక్షరంతో ప్రారంభమయ్యే సామెతలు ఇవ్వబడ్డాయి. సామెతలు అనేవి ప్రజల అనుభవాల నుండి ఏర్పడిన సూక్తులు, జ్ఞానవాక్యాలు. ఇవి తరతరాలుగా చెవితో చెవికి సంక్రమించినవే కాదు, సామాజిక జీవితాన్ని సూచించే నైతిక పాఠాలుగా కూడా పరిగణించబడతాయి. ప్రతి సామెత వెనుక ఒక విశేషమైన అర్థం, సందర్భం ఉంటాయి. గ్రామీణ జీవితంలో ఇవి మార్గదర్శక వాక్యాలుగా ఉపయోగించబడతాయి.
సామెతలు
[మార్చు]- అజ్ఞానం కన్న నిర్లక్ష్యం ఎక్కువ కీడుచేస్తుంది.
- అప్పు చేయువాడు అప్పిచ్చిన వానికి దాసుడు.
- అప్పులు, పాపాలు మనం అనుకొనేదానికంటె ఎక్కువగా ఉంటాయి.
- ఆడది లేకుంటే అడవి, మగవాడు లేకుంటే మఠం.
- అప్పుచేసేవాడు స్వేచ్చనమ్ముకొంటాడు.
- అద్దం అబద్ధమాడదు.
- అందమైన అబద్దం చెప్పేవాడు కవి.
- అసత్యము చెప్పువాడు అందరి విశ్వాసాన్ని పోగొట్టుకుంటాడు. అందువల్ల అసత్యమాడటం మంచిదికాదు.
- అనుభవం జ్ఞానానికి జనకుడు.
- అదృష్టంగల డాక్టరుకు ఆయుస్సుగల రోగి దొరుకుతాడు.
- అత్తలేని కోడలు గుణవంతురాలు - కోడలు లేని అత్త ఉత్తమురాలు.
- అరుగుతున్న కుక్కను కొట్టరాదు – ఇప్పటికే బాధలో ఉన్నవారిని మరింత బాధ పెట్టవద్దు.
- అరిచే కుక్క కాటదు – ఎక్కువగా అరిచే వ్యక్తి అసలు హానికరంగా ఉండడు.
- అంధుడి ముందు అద్దం వుండటం – అవసరం లేని చోట అనవసరం చూపించడం.
- అక్షరం ఆడకపోతే గాలిపటం ఎగరదు – విద్య లేకపోతే పురోగతి సాధ్యం కాదు.
- అనుభవం గురువు – జీవిత అనుభవమే నిజమైన ఉపాద్యాయుడు.
- అబ్బలేని బిడ్డ - మబ్బులేని యెండ.
- అప్పు తీసుకుని అలంకారాలు చేయడం – బలానికి మించిన చూపు.
- అన్నం పెట్టినవానికి అన్నదాతే – ఆహారమిచ్చే వ్యక్తి మనకు దేవుడితో సమానం.
- అరిచి పిలిచి వచ్చిన కుక్క నెత్తిన కరిస్తుంది – పొరపాటుగా చేసిన సహాయం కూడా సమస్యనిచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
- అణగారిన వాడు ఉప్పెనలా ఎగసిపడతాడు – నిశ్శబ్దంగా ఉన్నవారు ఒక్కసారిగా విరుచుకుపడవచ్చు.
- అప్పు ఇచ్చిచూడు, ఆడ పిల్లనిచ్చిచూడు.
- అప్పు ఇచ్చినవాడు బాగుకోరును, తీసుకొన్నవాడు చెడుకోరును.
- అసూయ మనసు నావరించిన కామెర్ల వ్యాధి.
- అహం ఎక్కువ వున్న వ్యక్తి అదరి ద్వేషానికి పాత్రుడవుతాడు.
- ఆలస్యాదమృతం విషం.(ఆలస్యము వలన అమృతము విషమగును.)
- అల్లుడని పేరుపెట్టి పుల్లవిరిస్తే ఎగిరిపడిందట.
- అల్లుడూ అంటే వంకర త్రాడే లేచి నిల్చుంటుంది.
- అల్లుడు చుట్టం అవుతాడా ఆముదం చెట్టు వృక్షం అవ్వుద్దా
- అప్పుడు అన్నదమ్ములుగా వుండేవాళ్లు, ఇప్పుడు అప్పు అడిగితే అర్ధరాత్రి కంటపడరు.
- అప్పు తీసుకున్నవాడు నిద్రలేడు, అప్పు ఇచ్చినవాడు నిద్రపడ్డాడు
- ఆలోచనా సంగీతమే కవిత్వం. దాన్ని మనకు భాషా సంగీతం అందిస్తుంది.
- అద్దం మీద ఆవ గింజ ఉన్నంత సేపు(మొగుడు పెళ్ళాల గొడవ ఎంతసేపు అంటే)
- అత్తా సొమ్ము అల్లుడు దానం చేసినట్టు
- అత్తారింట్లో సుఖం మోచేతి దెబ్బంత సమ్మగా ఉంటుందట..
- అరుగుతున్న కుక్కను కొట్టరాదు – ఇప్పటికే బాధలో ఉన్నవారిని మరింత బాధ పెట్టవద్దు.
- అరిచే కుక్క కాటదు – ఎక్కువగా అరిచే వ్యక్తి అసలు హానికరంగా ఉండడు.
- అంధుడి ముందు అద్దం వుండటం – అవసరం లేని చోట అనవసరం చూపించడం.
- అక్షరం ఆడకపోతే గాలిపటం ఎగరదు – విద్య లేకపోతే పురోగతి సాధ్యం కాదు.
- అనుభవం గురువు – జీవిత అనుభవమే నిజమైన ఉపాద్యాయుడు.
- అప్పు తీసుకుని అలంకారాలు చేయడం – బలానికి మించిన చూపు.
- అన్నం పెట్టినవానికి అన్నదాతే – ఆహారమిచ్చే వ్యక్తి మనకు దేవుడితో సమానం.
- అరిచి పిలిచి వచ్చిన కుక్క నెత్తిన కరిస్తుంది – పొరపాటుగా చేసిన సహాయం కూడా సమస్యనిచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
- అణగారిన వాడు ఉప్పెనలా ఎగసిపడతాడు – నిశ్శబ్దంగా ఉన్నవారు ఒక్కసారిగా విరుచుకుపడవచ్చు.
- అలికిన ఇంట ఒలికిన అందమే
- అలిగే బిడ్డ తోటి చెలిగే గొడ్డుతోటి వేగడం కష్టం
- అంగడాన్ని బట్టి గొడ్డు, వంగడాన్ని బట్టి బిడ్డ
- అంగట్లో అన్నీ ఉన్నా అల్లుడి నోట్లో శని అని
- అద్రుష్టం ఆవ గింజంతా ఉంటే దరిద్రం దానిమ్మ కాయ అంత అన్నట్టు\
- అన్నీ ఉన్నా ఆకు అణిగిమణిగి ఉంటె, ఏమి లేని ఆకు ఎగిరెగిరి పడిందంట
- అత్త పేరు పెట్టి కూతురిని కొట్టినట్లు
- అత్తని కొట్టి అటకెక్కినట్టు
- అందని మామిడి పండ్లకు అర్రులు చచ్చుట
- ఆనందం ఉంటే ఆరు కొల్లులు
- ఆవు లేని ఇంట్లోనూ పెరట్లో కొమ్ము
- అగ్నిలో కొయ్య వేసినట్టు
- అండదండలు లేనివాడి వేదనకు విలువుండదు
- అరచేతితో ఎండని మర్చలేవు
- అండ ఉంటే కొండైనా దాటవచ్చు
- అయినోళ్ళకి ఆకుల్లోను, కానోళ్ళ కి కంచాల్లో పెట్టినట్టు.
- ఆశెట్టుకొని ఆరు లంఖణాలు చేస్తే, ఏడోరోజు జొన్నకూడు దొరికిందట.
- అత్తారింట్లో ఎద్దులా తినాలి, మొద్దులా పడుకోవాలి.
- ఆడగనిధే అమ్మ అయినా అన్నం పెట్టధు .
సామెతల ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]సామెతలు భాషా సంపదలో ఓ విలక్షణంగా నిలిచినవే. ఇవి చిన్నవే అయినా, గొప్ప బోధను అందిస్తాయి. అనేక సామెతలు పాఠశాలల పాఠ్యపుస్తకాల్లోనూ, సాహిత్య రచనలలోనూ ప్రస్తావించబడతాయి. అనుభవాల మీద ఆధారపడి అభివృద్ధి చెందిన ఈ వాక్యాలు సమాజాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి.